Digitale schermen maken snelle wisseling van boodschappen mogelijk. Voor exploitanten en ondernemers zijn ze aantrekkelijk: één scherm kan tientallen campagnes per dag tonen. Gemeenten krijgen steeds vaker verzoeken om dergelijke schermen te plaatsen. Lokaal gaat het meestal om enkele tot hooguit tientallen objecten, maar bij elkaar opgeteld neemt het aantal landelijk toe en worden schermen steeds zichtbaarder in het straatbeeld. De impact op de omgeving is groot. Gemeenten moeten daarom duidelijke keuzes maken over locaties, lichtsterkte, energiegebruik en verkeersveiligheid.
Wat zie je op straat
In de praktijk gaat het vooral om digitale abri’s, reclamevitrines en vrijstaande masten. Ook digitale gevelreclame en etalageschermen die zichtbaar zijn vanaf de straat komen voor. Voertuigen die primair als reclamedrager worden ingezet kunnen eveneens onder lokale regels vallen. Zichtbaar vanaf de openbare weg betekent dat de uiting onder het gemeentelijk toetsingskader valt via APV, reclamebeleid of omgevingsplan.
Digitale schermen zijn niet alleen een instrument voor exploitanten en adverteerders. Ook ondernemers gebruiken gevel- en etalageschermen om hun eigen bedrijf zichtbaar te maken, soms gecombineerd met reclame voor derden. Daarnaast wordt regelmatig gewezen op de mogelijkheid om digitale schermen in te zetten voor calamiteitencommunicatie. Dat klinkt aantrekkelijk, maar in de praktijk gaat het om een beperkte rol. Het overgrote deel van de tijd worden commerciële boodschappen getoond en juist daarover gaan de beleidsafwegingen.
Belangrijkste aandachtspunten
Beeldkwaliteit: Digitale schermen kunnen het straatbeeld domineren, zeker in woongebieden of cultuurhistorische omgevingen. Duidelijke criteria helpen om verrommeling te voorkomen en kwaliteit te borgen. Denk aan gebiedsprofielen, maximale formaten en eisen aan kleur en contrast.
Energieverbruik en netcongestie: LED-schermen verbruiken continu stroom. In tijden van schaarse netcapaciteit is een extra aansluiting niet altijd beschikbaar. Het helpt om vooraf keuzes te maken over maximaal toegestaan vermogen, automatische dimfunctie, nachtstand en schakeltijden. Bij netcongestie kunnen afspraken nodig zijn over tijdelijk terugschakelen of later aansluiten.
Lichthinder en verkeersveiligheid: Overdag zichtbaar en ’s avonds niet storend: normen voor maximale helderheid, wisselfrequentie en overgangstijden beperken hinder voor bewoners en afleiding in het verkeer. De NSVV Richtlijn Lichthinder 2020 biedt hiervoor bruikbare handvatten.
Kader en instrumenten: Er is geen specifieke landelijke regeling voor digitale reclameschermen. Gemeenten gebruiken hun APV, omgevingsplan, reclamebeleid en welstandsregels om voorwaarden te stellen. Maak onderscheid tussen traditionele vaste reclame (zoals posters en lichtbakken) en digitale schermen. Dat houdt toetsing en handhaving overzichtelijk en uitvoerbaar.
Keuzeopties voor beleid en praktijk
Gemeenten kunnen digitale schermen uitsluiten op bepaalde plekken of tijden, of toelaten onder voorwaarden. In de praktijk gaat het om een mix van:
duidelijke eisen opnemen in contracten en aanbestedingen
duidelijke criteria in beleid en welstand
afspraken met exploitanten over locaties, helderheid, wisselfrequentie en bedrijfstijden
het gesprek met exploitanten, ondernemers en bewoners over de rol van digitale schermen in het straatbeeld en het beperken van hinder
De markt beweegt ook mee. Steeds vaker wordt gewerkt met lagere helderheid, minder frequente beeldwissels (bijvoorbeeld elke 12 of 15 seconden in plaats van elke 6 seconden) en beperkingen in gebruikstijden, zoals dimmen in de avond of uitschakelen in de nacht. Dat helpt om overlast te beperken en discussies te voorkomen. Gemeentelijk beleid blijft nodig om kaders te stellen: waar zijn schermen wel passend, waar niet, en onder welke voorwaarden. Zo weten exploitanten en ondernemers waar ze aan toe zijn.
Zorgvuldigheid als randvoorwaarde
LED-reclame hoeft geen probleem te zijn, zolang je vooraf helder bent over wat wel en niet kan. Verbieden is niet altijd nodig om regie te pakken. Zoek je een zorgvuldige en uitvoerbare aanpak? Neem gerust contact op.